محمد محمدى گيلانى

78

شرح مناجات شعبانيه ( فارسى )

صادق عليه السّلام روايت مىكند كه فرمودند : « ما عظم اللَّه به مثل البداء » و در خبر ديگر : « ما عبد اللَّه بشيء مثل البداء » . « 1 » خداوند متعال به چيزى مانند بداء تعظيم و عبادت نشده است ، زيرا اساس بداء توجيه‌گر استمرار فيوض و عطايا و نزول بركات دائمى است ، به اين توضيح : بداء يا تغيير سرنوشت هر پديده‌اى در جهان طبيعت بدون استثنا مسبوق به ماده‌اى است كه حامل استعداد آن پديده است و مادّهء مستعدّ هر اندازه دور تر از حادثهء مفروض باشد ، ابهام آن بيشتر ، و هر چه نزديكتر باشد ابهام آن كمتر است ، مثلا يك فرد انسان را در نظر مىگيريم ، مادّه مستعدّ اين فرد پيش از صورت انسانى ، نطفه و پيش از آن غذا و پيش از غذا ، عنصر بوده و عنصر ، مادّهء مستعدّ مبهمى است زيرا استعداد قبول هزاران صور نوعيّه را دارد ، و هنگامى مادّه عنصرى مفروض صورت نوعيّه گندمى را مثلا پذيرفت ، استعداد صدها صور نوعيه از آن زائل مىشود ولى به صدها صور نوعيّه ديگر نزديك مىگردد و چون مادّهء غذايى براى انسان مىشود و صورت نطفگى و علقگى و مضغگى را مىپذيرد ، استعداد صورتهاى ديگر باطل گرديده از ابهام بيرون آمده و راه همهء صور غير انسان مسدود شده ، و متعيّن به تعيّن فرد مفروض انسانى مىگردد و غير صورت انسانى ممتنع مىشود پس ماده مستعدّ

--> ( 1 ) كافى ، ج 1 ، ص 146 .